| Data: 24 czerwca 2026 r. |
| Miejsce: Kraków, Teatr Ludowy |
Przedmiot seminarium
Instytut Prawa Upadłościowego i Restrukturyzacyjnego Uczelni Łazarskiego w Warszawie zaprasza na Seminarium naukowe, które będzie poświęcone problematyce styku prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego z prawem spadkowym.
W praktyce obrotu prawnego zagadnienia te coraz częściej pojawiają się w sprawach spadkowych, w szczególności gdy wobec spadkobierców aktualizują się przesłanki niewypłacalności.
Obszar ten pozostaje jednak w znacznej mierze niedookreślony legislacyjnie. Przepisy regulujące relację między postępowaniami upadłościowymi i restrukturyzacyjnymi a instytucjami prawa spadkowego mają charakter fragmentaryczny i dość lakoniczny. W konsekwencji w praktyce powstaje wiele wątpliwości interpretacyjnych dotyczących m.in. tego czy upadły spadkobierca może złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku, kto powinien być stroną postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, kto powinien się stawić u notariusza w sprawie stwierdzenia nabycia lub działu spadku.
Szczególnie wyraźnie problemy te ujawniają się w codziennej pracy praktyków – przede wszystkim notariuszy oraz doradców restrukturyzacyjnych – którzy muszą rozstrzygać złożone kwestie na styku dwóch odrębnych gałęzi prawa, często przy braku jednoznacznych wskazówek ustawowych oraz ograniczonym orzecznictwie.
Cel seminarium
Celem seminarium jest kompleksowe i spójne przedstawienie zagadnień związanych z relacją między prawem spadkowym a prawem upadłościowym i restrukturyzacyjnym. W trakcie spotkania omówione zostaną zarówno podstawy dogmatyczne, jak i aktualne problemy praktyczne pojawiające się w obrocie. Szczególny nacisk zostanie położony na analizę konkretnych kazusów oraz wypracowanie praktycznych rozwiązań dla najczęściej występujących problemów interpretacyjnych.
Seminarium ma stworzyć forum wymiany doświadczeń pomiędzy przedstawicielami nauki i praktyki oraz przyczynić się do uporządkowania i systematyzacji omawianej problematyki, co w dalszej perspektywie może stanowić także punkt wyjścia do postulowanych zmian legislacyjnych.
Program
10:00
I. Otwarcie Seminarium
II. Wykład wprowadzający
dr hab. Anna Hrycaj, Uczelnia Łazarskiego
10:30-12:15
SESJA 1 (moderator: dr Kamil Wielgus, Uniwersytet Jagielloński)
1) Spadek a masa upadłości, masa układowa lub masa sanacyjna
dr Anna Rachwał, Uniwersytet Jagielloński
dr Marek Porzycki, Uniwersytet Jagielloński
2) Wyłączenie spadku z masy upadłości
dr Kacper Górniak, Uniwersytet Jagielloński
3) Odrzucenie lub przyjęcie spadku w razie upadłości lub restrukturyzacji spadkobiercy (zagadnienia prawnomaterialne oraz perspektywa praktyki notarialnej)
dr hab. Anna Hrycaj prof. Uczelni Łazarskiego, sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie,
Sława Hrycaj-Dzieciuchowicz, notariusz
4) Dochodzenie roszczenia o zachowek w postępowaniu upadłościowym (perspektywa syndyka)
Katarzyna Uszak, kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny, radca prawny
DYSKUSJA
12:15-13:00 Lunch
13:00-15:00
SESJA 2 (moderator: dr hab. Andrzej Olaś, Uniwersytet Jagielloński)
1) Spis inwentarza w postępowaniu upadłościowym a spis inwentarza spadkowego. Próba rozstrzygnięcia kolizji w razie upadłości spadkodawcy
dr hab. Anna Hrycaj, prof. Uczelni Łazarskiego, sędzia Sądu Apelacyjnego w Warszawie
Henryka Bednorz-Godyń – komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Chrzanowie. Przewodnicząca Rady Izby Komorniczej w Krakowie.
2) Dział spadku z udziałem syndyka lub zarządcy spadkobiercy. Perspektywa sądowa i notarialna
dr Arkadiusz Sadza, UMCS
3) Status prawny wierzyciela spadku w razie ogłoszenia upadłości spadkobiercy (zakres listy wierzytelności i planu podziału)
dr Bartosz Sierakowski, Uczelnia Łazarskiego
4) Śmierć dłużnika w toku postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego
Maciej Rejzerewicz sędzia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieście w Krakowie
DYSKUSJA
III. Podsumowanie i zamknięcie obrad.
19:00
IV. Wydarzenie artystyczne. Spektakl „Śmierć Komiwojażera”.
Zaproszenie na spektakl "Smierć Komiwojażera"
Co ma wspólnego prawo upadłościowe ze sztuką amerykańskiego dramaturga Arthura Millera, opublikowaną i wystawioną po raz pierwszy w 1949 w Morosco Theatre w Nowym Jorku w reżyserii Elia Kazana?
Upadłość to przegranie biznesu. Jednego, konkretnego, tego właśnie tu i teraz. Przegranie jednego biznesu nie wyklucza sukcesu kolejnego. Co jednak gdy tym co przegrane nie jest biznes ale życie? Całe życie? I kiedy nie ma już czasu na „restrukturyzację”.
„Śmierć komiwojażera” opowiada o ostatnim dniu życia Williama Lomana, wędrownego sprzedawcy, który doszedł do wniosku, że przegrał własne życie. Osią dramatu jest konfliktowa relacja Williama i jego syna Biffa. Mamy więc spadkodawcę i spadkobiercę uchwyconych na chwilę przed otwarciem spadku. Widzimy, że to właśnie (przegrane?) życie Williama-spadkodawcy zdeterminowało zasadnicze wybory życiowe Biffa – spadkobiercy. Spadek to bowiem coś znacznie więcej niż sądzą prawnicy. To nie tylko aktywa i długi w znaczeniu majątkowym. To również aktywa, ale zwłaszcza obciążenia niemajątkowe, te nieuchwytne i nierozpoznane, które kryją się głęboko w każdym z nas.
Jaki inny dramat mógłby być tak znakomitym tłem dla Seminarium poświęconego relacji prawa upadłościowego i prawa spadkowego? Co bardziej wpisuje się w realia bankructwa niż samobójcza decyzja tytułowego komiwojażera, która z założenia miała zapewnić jego rodzinie wypłatę z ubezpieczenia na życie? To się zdarza. Wciąż, niestety, się zdarza.
Naszym założeniem przy organizacji wydarzeń naukowych jest odejście od sztywnej konwencji rozważań i analiz opartych wyłącznie na regulacjach ustawowych. Poprzez połączenie dyskursu naukowego z wydarzeniem artystycznym chcemy się uwrażliwić na człowieka którego spotykamy w postępowaniu upadłościowym, restrukturyzacyjnym, cywilnym. Nie jesteśmy i nie chcemy być tylko prawnikami, sędziami, doradcami restrukturyzacyjnymi. Jesteśmy ludźmi i w każdym upadłym lub restrukturyzowanym dłużniku widzimy i chcemy widzieć człowieka. W trakcie Seminarium znajdziemy więc racjonalne i poprawne dogmatycznie rozwiązania zbiegu prawa upadłościowego i spadkowego, a potem jeszcze raz wszystko przemyślimy podczas wieczornego spektaklu.
